පාස්කු සහ මිත්‍යාදෘෂ්ටි

පාස්කුව හෙවත් ඊස්ටර් (Easter) පසුගිය ඉරිදායින් හමාර විය. ක්‍රිස්තියානියේ වඩාත්ම ශුද්ධ මංගල්‍යය පාස්කුවයි. ජේසුතුමන්ගේ මරණයෙන් නැගිටීම සමරන්නේ පාස්කුවේදීයි.

“පාස්කුව” යන වචනය හැදුනේ කොහොමද? බයිබලයේ පැරණි තෙස්තමේන්තුවේ සඳහන් පරිදි යුදෙව්වන් ඊජීප්තුවේ වහල් බවින් නිදහස සොයා නික්මීම (Passover) සැමරීමට (යේසුස්වහන්සේට පෙරත් ) පැවති උත්සවය හීබෘ භාෂාවෙන් පේසක් (Pesach) ලෙසයි නම් කරන්නේ. මෙය (passover) ලතින් සහ ග්‍රීක් භාෂාවන්හි හැඳින්වුනේ පාස්කා (Pascha) හෝ පාස්ක් (Pasch) නමින්. මෙම ලතින් වචනය පෘතුගීසි භාෂාවෙන් පාස්කොආ (Páscoa) ලෙස භාවිතාවෙනවා. ලංකාවට ක්‍රිස්තියානිය රැගෙන ආ පෘතුගීසීන් භාවිතාකළ පාස්කොආ යන්න පාස්කුව බවට පෙරලෙන්න ඇති.

පාස්කුව නත්තල මෙන් අවුරුද්දේ එක් නිශ්චිත දිනයක පැවැත්වෙන උත්සවයක් නෙවෙයි. සෑම වසරකම වසන්ත විෂුවය (Vernal equinox) ලෙස සැලකෙන මාර්තු 21 දිනට පසු එලඹෙන පුන් පොහොයෙන් පසු සතියේ ඉරිදා දිනය පාස්කු ඉරිදා ලෙස සැලකෙනවා. ඒ අනුව පාස්කුව මාර්තු මස 22 සිට අප්‍රියෙල් මස 25 අතර ඕනෑම ඉරිදාවකට වැටිය හැකියි.

පාස්කුව හැඳින්වීමට ඉංග්‍රීසියෙන් භාවිතාවන්නේ ඊස්ටර් (easter) යන්නයි. ඊස්ටර් වචනයෙහි මූලාශ්‍රය නිශ්චිත වශයෙන්ම සොයාගෙන නෑ. එක මතයක් වන්නේ අතීතයේ මේ වකවානුවේ බෞතීස්ම කරනු ලැබූවන් සුදු වතින් සැරසී සිටීම නිසා ලතින් භාෂාවෙන් ධවල සතිය හැඳින්වීමට භාවිතා කළ hebdomada alba යන්න පරිවර්තනයේ වැරදීමකින් esostarum ලෙස ජර්මන් භාෂාවට එක්වී ඊස්ටර් ලෙස විකාශනය වූ බවයි.

වසන්තයට සහ සශ්‍රීකත්වයට අධිපති ජර්මන් දෙවඟන වූ Ēostre ට ගෞරව කරමින් Eostur-monath හෙවත් අප්‍රියෙල් මාසයේ පැවැත්වූ උත්සව වෙනුවට ක්‍රිස්තියානියේ පාස්කුව පැවැත්වූ බව ඉංග්‍රීසින්ගේ ඉතිහාසයේ පියා ලෙස සැලකෙන බේඩ් (Bede) සටහන් කොට තිබෙනවා. ඒ අනුව ඊස්ටර් යන්න Ēostre යන ජර්මන් දෙවඟනගේ නමින් බිඳී ආවක් සේ සැලකිය හැකියි.

පාස්කුවත් සමඟ බැඳි නොයෙක් සම්ප්‍රදායන් විවිධ රටවල දැකිය හැකියි. ඒ අතර ආගමික සම්ප්‍රදායන් මෙන්ම ආගමික නොවන සම්ප්‍රදායන්ද තිබෙනවා. ඉංග්‍රීසිය වහරන රටවල්වල ඇති සම්ප්‍රදායක් වන්නේ පාස්කු සෙනසුරාදා පාස්කු බිත්තර (easter eggs) ලෙස නම් කරන බිත්තර වර්ණගැන්වීම සහ ඒවා තැන්-තැන්වල සඟවා පාස්කු දින සොයාගැනීමයි. (පරිගණක මෘදුකාංගවලත් පරිශීලකයන්ට සොයාගැනීමට easter eggs සඟවා තබන බව ඔබ දන්නවා ඇති.)  කුඩා දරුවන්ට පවසන්නේ ඒ බිත්තර තැන් තැන්වල සඟවන්නේ පාස්කු හාවා (easter bunny) බවයි. යේසුසු වහන්සේ මරණයෙන් නැගිටි පාස්කුව සමඟ බයිබලයේ කොතැනවත් සඳහන් නැති බිත්තර සහ හාවෙක් සම්බන්ධවුනේ කොහොමද?

හාවා බොහෝ පැටවුන් ජනිත කරවන සතෙක් ලෙස සැලකෙනවා. ඒ නිසාම හාවා අතීතයේ (මිත්‍යාදෘෂ්ටික) දේව වන්දනාවේදී (ලිංගික) සශ්‍රීකත්වයේ සංකේතයක් ලෙස යොදාගන්නවා. සශ්‍රීකත්වයේ දෙවඟනට ගෞරව කිරීමේ උත්සවවලදී හාවා සංකේතාත්මකව යොදාගෙන තිබෙනවා.  එලෙසම බිත්තරය අතීතයේදී නව ජීවය සංකේතාත්මකව පෙන්වීමට යොදාගෙන තිබෙනවා. සශ්‍රීකත්වයේ උත්සවවලට බිත්තරත් බැඳී තිබුනා. ක්‍රිස්තියානි උත්සවයක් වන පාස්කුව, ඒ වනවිට (මිත්‍යාදෘෂ්ටික) දේව වන්දනාවේ නියුතු වූවන් අතර ප්‍රචලිත කිරීමට යේසුස් වහන්සේට හෝ බයිබලයට අදාල නැති බිත්තර සහ හාවා යොදාගැනීමට ක්‍රිස්තියානි පල්ලිය මැලි වූයේ නෑ.

ක්‍රිස්තියානි නොවන කණ්ඩායම් අතීතයේ හැඳින්වූයේ මිත්‍යාදෘෂ්ටිකයන් (pagan) ලෙසයි. මිත්‍යාදෘෂ්ටිකයන්ගේ දෙව්දුවක් වන Ēostre නමින් ක්‍රිස්තියානියේ වැදගත්ම ආගමික උත්සවය නම් කිරීමත්, මිත්‍යාදෘෂ්ටික සම්ප්‍රදායන්වූ බිත්තර සහ හාවා පාස්කුව හා බැඳුනු නූතන සම්ප්‍රදායන්ටද යොදාගැනීමත් උත්ප්‍රාසය දනවන සුළුයි.

කෙසේ වෙතත් සිසිරයේ මියැදී තිබූ පරිසරය මරණින් නැගිටින වසන්තය උත්සව සමයක් ලෙස සැලකීම මිත්‍යාදෘෂ්ටිකදැයි සිතිය යුත්තක්!

ආශ්‍රිත ලිපි:

1. http://en.wikipedia.org/wiki/Easter

2. http://www.history.com/topics/history-of-easter

3. http://www.history.com/topics/easter-symbols

Advertisements