බස් කතාබස්

ලංකාවෙ බස් ගැන කථාකරන්න ගියොත් ඒකට වෙනම බ්ලොග් එකක් පටන් ගන්න වෙනවා. ඇමරිකාවට ආවට පස්සෙ මම දැක්ක බස් ගැනයි මේ කතාබහ.

ලංකාවෙ බස්වල ටිකට් නැතුව හොරෙන් ගිහිල්ලා පුරුද්දක් නැති වුනත්, ඇමරිකාවට ආවට පස්සෙ ආසාවටවත් හොරෙන් බස් එකේ යන්න අවස්ථාවක් ලැබුනෙ නෑනෙ. ඒකට හේතුව මම ඉන්න නගරයේ තියන බස් සේවාව නොමිලයේ පවත්වාගෙන යාමයි. ඉතින් හොරෙන් යන්නෙ කොහොමද? (අපි ඉන්න නගරෙ බස් සේවාව නොමිලේ වුනාට ඇමරිකාවෙම තියන බස් සේවා නොමිලේ සපයන ඒවා නෙවෙයි.) නොමිලේ කිව්වට වක්‍රාකාරව අපෙන් (යම් ප්‍රමාණයක් හෝ) සල්ලි ගන්නවා. මේ ප්‍රදේශයේ තියන විශ්වවිද්‍යාල, තාක්ෂණික පාසල්, නගර සභා තමයි මේ බස් සේවාවෙ බරපැන දරන්නෙ. මධ්‍යම ආණ්ඩුවෙනුත් දායකත්වයක් දෙනවා පොදු බස් සේවාවක් නිසා. විශ්වවිද්‍යාලයේ සිසුන් මේ බස් සේවාවට දායක මුදලක් ගෙවන්න ඕනෙ.

මේ බස් සේවය අවට තියන නගර කීපයක් සහ විශ්වවිද්‍යාල, තාක්ෂණ පාසල් වලට ගමන් පහසුව සපයනවා. සුපිරි වෙළඳසැල් කීපයක් මේ බස් මාර්ගවල තියන නිසා තමන්ටම වාහනයක් අහිමි අයට ගොඩක් පහසුවක්. රජයේ කාර්යාල ගණනාවකටද මේ බස් සේවාවෙන් ගමන් ගන්න පුලුවන්.

මේ බස්වල ඉන්නෙ රියැදුරා විතරයි. ලංකාවෙ වගේ කොන්දොස්තරලා නෑ. දොර අරින්නෙ වහන්නෙ ස්විචයක් මඟින් නිසා සහ ටිකට් දෙන්න අනවශ්‍ය නිසා රියැදුරාටත් වැඩේ ලේසියි. ඊට අමතරව මේ බස්වල තියෙන්නෙ ස්වයංක්‍රීය ගියර් පද්ධතියක් (automatic transmission) සහ බලගැන්වූ සුක්කානමක් (power steering). ඒ නිසා මහන්සියක් නැතිවම රිය පදවන්න පුලුවන්. කාන්තාවන් මෙන්ම වයසක අයද බස් රථ රියැදුරන් ලෙස සේවය කරනවා. සිසිර ඍතුවේදී රත්කරගෙනත්, ගිම්හානයේදී වායු සමීකරණ දාගෙනත් තමයි බස් රථය යන්නෙ.

බස් රථය නියමිත කාලසටහනකටයි ගමන්ගන්නේ. වාහන තදබදයද සීමිත නිසා බස් රථය යම් ස්ථානයකට නියමිත වෙලාවට නොපැමිණෙන්නේ කලාතුරකින්. එක් එක් ප්‍රදේශයට ගමන් මාර්ගය බැගින් ගමන් මාර්ග ගණනාවක්ම තිබෙනවා. එක් බස් රථයක පැමිණ වෙනත් මාර්ගයක බස් රථයකට මාරුවීමට හැකිලෙසයි කාලසටහන් සකස් කර තිබෙන්නේ. එක් බස් රථයක් ප්‍රමාද වෙනවානම් සහ මාරුවීමට මඟීන් සිටිනවානම් බස් රථයේම සවිකොට ඇති රේඩියෝ සන්නිවේදක මගින් අනිත් බස් රථයට ඒ බව දැනුම් දිය හැකියි.

නීතියක් ලෙසම බස් රථයට ගොඩවිය යුත්තේ ඉදිරි දොරටුවෙන්. පිටවීමට ඕනෑම දොරටුවක් භාවිතා කළ හැකියි. සාමාන්‍යයෙන් බසයට ගොඩවීමට සිටින මඟීන් පිටවන සියල්ලන්ම පිටවනතෙක් බසයට ගොඩවන්නේ නෑ. (ඒකට ලංකාවේ නේද?) බස් රථයේ කන්න-බොන්න තහනම්. (කමින් බොමින් සිටි කෑම-බීම අරන් බසයට ගොඩවෙන්න දෙන්නෙත් නෑ. බස් එක එනකම් කෝපි එහෙම බොමින් සිටි අය ඒක විසි කරලා තමයි නගින්නෙ.) බස් රථයේ සතුන් අරගෙන යාම සහ ඝෝෂාකාරී සංගීතය භාවිතයද තහනම්. රියැදුරාට පුළුවන් ඒ වගේ අයට බසයෙන් පිටවෙන ලෙසට කියන්න.

බස් රියැදුරාට මඟීන් අමතන්න මයික් එකක් තියනවා. බස් නැවතුමකට ආවහම ඒ කොතැනද කියලා කියනවා. (විශේෂයෙන් විශ්වවිද්‍යාලයට අලුතින් සිසුන් එක කාලයට එහෙම.) බස් රථය නවත්තන්නේ නියමිත නැවතුම්පොළවල් වලදී විතරයි. මගදි නවත්තලා මඟීන් නංවාගැනීම තහනම්.

මේ බස් වලට රෝදපුටුවල ගමන්ගන්නා අයටද ගොඩවීමට පුළුවන්. ඒ සඳහා බස් රථ විශේෂයෙන් සකස් කර තිබෙනවා. රෝදපුටුව බස් රථය තුලට ගත්පසු බස් රියැදුරා පටි දමා රෝදපුටුව සුරක්ෂිත කළ පසුයි යලි ගමන් අරඹන්නේ. (පරක්කු වෙනවා කියල මැසිවිලි කියන්නෙ නෑ කවුරුත්.)

බස් රථවල තියන තවත් පහසුකමක් තමා බයිසිකල් අරන් යන්න හැකිවීම. ගේ ගාවින් බස් එකට බයිසිකලේ පටවගෙන, විශ්වවිද්‍යාලය ගාවින් බැහැල ඉතුරුටික බයිසිකලේ යන්න පුළුවන් නිසා විශ්වවිද්‍යාල සිසුන් මේ පහසුකම පාවිච්චි කරනවා. (මෙහෙ විශ්වවිද්‍යාලත් හරිම පොඩියිනෙ. පයින් යන්න එහෙම හරිම ලේසියි.)

එක් එක් මාර්ගවල බස් සේවය තියන වෙලාව වෙනස්. ඒත් ප්‍රධාන මාර්ගයේ බස් සේවාව උදේ 7 ඉඳන් පහුවෙනිදා  අළුයම 3 වෙනකම් වැඩ. එච්චර පාන්දර වෙනකම් තියෙන්නෙ බාර් ගානෙ ගිහින් බීලා වාහන එලවන්න බැරි අයට පරිස්සමින් ගෙදර එන්නයි. සෙනඟ නෑ කියලා රෑ වෙනකොට බස් ධාවනය නවත්තන්නේ නම් නෑ. සාමාන්‍යයෙන් පැය භාගයකට වරක් ඇති ප්‍රධාන මාර්ගයේ බස් සේවාව විශ්වවිද්‍යාලයේ නිවාඩු දිනවල සහ වැඩිපුර සිසුන් නොගැවසෙන ගිම්හාන කාලයේදී පැයකට වරක් ලෙස සහ උදේ 7 සිට හවස 7 දක්වා ලෙස කප්පාදු වෙනවා.

බස් රථයේ ඉදිරියේ ඇති ඉලෙක්ට්‍රොනික් පුවරුවකින් බස් රථයේ ගමනාන්තය සඳහන් වෙනවා. ඒ නිසා නොදන්නා අයෙකුට වුනත් එක වගේම බස් රථ අතරින් තමන් යා යුතු බස් රථය තෝරාගැනීම පහසුයි. මේ පුවරුවේ ගමනාන්තය මෙන්ම Welcome Abroad වගේ සුභපැතුම්ද, විශේෂ ක්‍රීඩා තරඟ, විභාග සහ උත්සව පැවැත්වෙන කාල වලදී ඒවාට සුභපැතුම්ද දකින්න පුළුවන්.

තමන්ගේම වාහන ඇති අය පවා බස් රථයේ ගමන් ගන්නේ වාහන නැවැත්වීමට බලපත්‍රයක් (parking ticket) මිලට ගතයුතු නිසයි. ඊට අමතරව පරිසරය සුරැකීම ගැන හිතන අයත්, ඉන්ධන වියදම ගැන හිතන අයත් තමන්ගේ වාහන ගෙදර තියා බසයේ යනවා. (වාහන නැති අයට ඉතින් විකල්පයක් නෑනෙ.) ඇමරිකාවෙ ආර්ථිකයේ ඇදවැටීම නිසා බස් සේවාවෙ කප්පාදුකිරීම් කිහිපයකුත් සිදුවුනා. ඒකෙන් පාඩුව වුනෙත් ඉතින් බස්වල යන අපිටම තමා.

බස්වල සෙනඟ ඉන්නෙ උදේට සහ හවසට. අනිත් වෙලාවට ඉඳගෙන යන්නවත් කට්ටිය නෑ. බස්වල යන අය ලංකාවට යවලා (ඉන්දියාවට නම් වැඩිය හොඳයි) මාස 3 ක විතර පුහුණුවක් දෙන්න හිතෙන්නෙ සෙනඟ වැඩි වෙලාවටයි. ඇඟවල්වල නොවැදී යන්න හදන කොල්ලො-කෙල්ලො නිසා බස් එකේ ඉඩ තියෙද්දිත් සමහරුන්ව මග දාල යන වෙලාවල් තියනවා. (මෙහෙ ඩ්‍රයිවර්ලටත් ලංකාවෙ කොන්දා මල්ලි කෙනෙක්ව ගෙන්නල හරි සැමන් වගේ සෙනඟ පැකිං ගැන සම්මන්ත්‍රණයක් දෙන්න හිතෙනවා.) බස් එකේ දොරවල වහගෙනනෙ යන්නෙ. ඒ වගේම දොරවල් ගාව හිටගෙන යන්නත් තහනම්. (අනේ කවදා ෆුට් බෝඩ් එකක එල්ලිලා වින්ඩ් සර්ෆින් ක්‍රීඩාව කරන්නද කියලා හිතෙනවා.)

ලංකාවෙ නම් ඕනෑම තැනකට වගේ බස් එකේ යන්න පුළුවන්නෙ. ඒත් සමස්තයක් විදියට ගත්තහම, රටේ විශාලත්වය නිසාදෝ ඇමරිකාවෙ පොදු ප්‍රවාහනය එච්චර ප්‍රචලිත නෑ. එක් එක් නගර සහ ප්‍රදේශවල ප්‍රාදේශීය බස් සේවාත්, ප්‍රධාන නගර යාකරන බස් සහ දුම්රිය සේවාත් තිබුනත්, පහසුවෙන් එක ස්ථානයක සිට තවත් තැනකට යාමේදී පොදු ප්‍රවාහන සේවා සොයාගැනීමට අපහසු වන්නට පුළුවන්. උදාහරණයක් ලෙස අපිට ලඟින්ම තිබෙන වාණිජ ගුවන්තොටුපලට යාමට තමන්ගේම වාහනයක් නැත්නම් කුලී රථයක් අවශ්‍යයි. සාප්පු සවාරියේ යනවිටත් බස් රථවලින් යන්න පුළුවන් සීමිත සාප්පු කීපයකට විතරයි.  ඇමරිකාව ලොව වැඩිම ඛණිජතෙල් පරිභෝජකයා වීමට සීමිත පොදු ප්‍රවාහන පහසුකම් පමණක් තිබීමක් හේතුවක් වෙන්නට ඇති.

ලංකාවෙ බස් සේවාවත් කවදා හොඳ තත්ත්වයකට පත්වෙයිද?

බස් රථයේ ඉදිරියේ ඇති ඉලෙක්ට්‍රොනික් පුවරුවකින් බස් රථයේ ගමනාන්තය සඳහන් වෙනවා. ඒ නිසා නොදන්නා අයෙකුට වුනත් එක වගේම බස් රථ අතරින් තමන් යා යුතු බස් රථය තෝරාගැනීම පහසුයි. මේ පුවරුවේ ගමනාන්තය මෙන්ම වගේ සුභපැතුම්ද, විශේෂ ක්‍රීඩා තරඟ සහ උත්සව පැවැත්වෙන දින වලදී ඒවාට සුභපැතුම්ද දකින්න පුළුවන්.
Advertisements

බබාලට කාර් සීට්

වාහනවල ගමන්කරනකොට ආරක්ෂක පටි හෙවත් සීට් බෙල්ට් පැළඳීමේ වැදගත්කම ගැන කලින් කථා කළානෙ. වැඩිහිටියන්ට ආරක්ෂක පටි පළඳින්න පුළුවන් උනාට පොඩි ළමයින්ට- විශේෂයෙන්ම ළදරුවන්ට- වාහනයේ තියන ආරක්ෂක පටි පළඳින්න බැහැනෙ. ඔවුන්ගෙ ආරක්ෂාවට විශේෂයෙන් සැලසුම්කළ ළදරු කාර් සීට් (Infant Car Seat) පාවිච්චි කරන්න ඕනෙ.

ලංකාවෙ ගොඩක් දෙනා ළදරුවන්ව වාහනවල යනකොට අතේ තමයි අරන් යන්නෙ. දරුවන්ව අතේ අරන් යන එක ආරක්ෂිතයි කියලා හිතෙනවා නම් මේ වීඩියෝ එක බලලම තේරුම් ගන්නකෝ ඒක කොච්චර අනාරක්ෂිතද කියලා.

බස්-දුම්රිය වල යන යටත්, රෝද දෙකේ සහ තුනේ රථවල යන අයටත් වෙන විකල්පයක් නැති වුනාට කාර්, වෑන් වගේ පුද්ගලික වාහන වල යන අයට ළදරුවන්ව වඩාත් ආරක්ෂිතව අරන් යන්න පුළුවන් කාර් සීට් වල දාගෙන යනවා නම්. ඇමරිකාවෙ කළ අධ්‍යයනයකින් සොයාගෙන තිබෙනවා, කාර් සීට් භාවිතා කළහොත් කාර් වල ගමන් කරන ළදරුවන් (අත දරුවන්) අනතුරකදී මරණයට පත්වීමේ අවදානම 71% කිනුත්, අවුරුදු 1-4 දක්වා දරුවන් අනතුරකදී මරණයට පත්වීමේ අවදානම 54% කිනුත් අඩුවන බව.

මූලිකව කාර් සීට් වර්ග තුනක් විවිධ වයස්වල දරුවන් සඳහා පාවිච්චි කරනවා.

1. පසුපසට මුහුණලන ළදරු (Rear facing infant) කාර් සීට් . : මේවා යොදාගන්නේ වයස අවුරුදු 1 ට සහ බර කි.ග්‍රෑ. 10 ට අඩු ළදරුවන් සඳහායි. පසුපසට මුහුණලූ පරිවර්ත්‍ය (Rear facing convertible) කාර් සීට්.: මේ කාර් සීට් වර්ගය බිළිඳුන් සඳහා මෙන්ම වයස අවුරුදු 1 ට හා බර කි.ග්‍රෑ. 10ට වැඩි දරුවන් පසුපසට මුහුණලා ගමන් කරවීමට යොදාගත හැකියි.

2. ඉදිරියට මුහුණලූ පරිවර්ත්‍ය (Forward facing convertible) කාර් සීට් සහ ඉදිරියට මුහුණලන (Forward facing) කාර් සීට් : මේවා වයස අවුරුදු 1 ට වැඩි, පසුපසට මුහුණලන කාර් සීට් වල ගමන් කළ නොහැකි දරුවන් සඳහා යොදාගන්නවා. සාමාන්‍යයෙන් අවුරුදු 6 දක්වා දරුවන්ට මේවායේ ගමන් කළ හැකියි.

3. උස වැඩිකරන වර්ගයේ (Booster) කාර් සීට් : ඉදිරියට මූණලන කාර් සීට් වල ගමන් කළ නොහැකි, නමුත් වැඩිහිටි සීට් බෙල්ට් පාවිච්චි කිරීමට නොහැකි දරුවන් සඳහායි මේවා පාවිච්චි කරන්නෙ. සාමාන්‍යයෙන් උස 4’9″ ට අඩු අවුරුදු 4-12 දක්වා දරුවන් මේ වර්ගයේ කාර් සීට් වල ගමන් කරනවා.

සමහර රටවල වාහනවල ළමුන් ගෙනයාම සඳහා කාර් සීට් පාවිච්චි කරන එක නීතිගත කරලා තියනවා. ඉපදුන ගමන් කිරිකැටි දරුවන්වත් ඉස්පිරිතාලෙ ඉඳලා ගෙදර ගේන ඕනෙ කාර් සීට් එකේ දාගෙනයි. (කාර් සීට් එකක් නැත්නම් ළමයව ගෙදර ගෙනියන්න දෙන්න නෑ කියනවනෙ!).

මේ කාර් සීට් සවිකරන්න හොඳම තැන ලෙස සලකන්නෙ කාර් එකක නම් පිටුපස ආසනයේ මැද.  එයාර් බෑග් තියන තැන්වල කාර් සීට් සවිකරන එක හොඳ නැහැ. ඒ අනතුරකදි එයාර් බෑග් වේගයෙන් පිම්බෙනකොට ළමයින්ට හානිවෙන්න පුළුවන් නිසයි. (පැති-තිර (Side curtain) එයාර් බෑග්වලට මේක අදාල නෑ.) මේ හේතුව නිසා වයස අවුරුදු 12ට අඩු ළමයින්ව කාර්වල පසුපස අසුනේ පමණක් රැගෙන යන ලෙසට උපදෙස් දෙනවා.

අනතුරකදී ළමුන්ගේ හිස, බෙල්ල සහ කොඳුඇට පෙළට වැඩි ආරක්ෂාවක් සැපයීමට ඉදිරිපසට මුහුණලූ කාර් සීට් වලට වඩා පසුපසට මුහුණලූ කාර් සීට් සමත්. ඒ නිසා හැකි තරම් කල් දරුවන්ව පසුපසට මුහුණලූ කාර් සීට්වල රැගෙන යෑම වැදගත්. මේ වීඩියෝ එකෙන් පැහැදිලි වෙයි ඔය දෙකේ වෙනස.

දරුවෙක් අරන් වාහනේ යනකොට තියන තව ප්‍රශ්නයක්නෙ එලවන්නයි, ළමයව අරන් යන්නයි දෙන්නක් අවශ්‍ය වීම. කාර් සීට් පාවිච්චි කරන එකෙන් ඒ වැඩෙත් ලේසි වෙනවා. (ආරක්ෂාව තමා ඒ ඔක්කොටම වඩා වැදගත්.)

අපේ රටේ දෙමව්පියො තමන්ටත් වඩා දරුවන්ට ආදරෙයිනෙ. (පුද්ගලික) වාහනවල යනකොට තමන් ආරක්ෂක පටි පැළඳුවෙ නැතත් දරුවන්ට ආදරේ නම් කාර් සීට් එකක් පාවිච්චි කරන්න. ඉඳල-හිටල විතරක් පාවිච්චි කරන ප්‍රෑම් (Pram), ස්ට්‍රෝලර් (Stroller) ගන්න සල්ලි වියදම් කරන එක වෙනුවට දරුවෙක්ව වාහනේ අරන් යනකොට ආරක්ෂිතව අරන් යන්න පුළුවන් කාර් සීට් එකක් මිලට ගන්න එක හොඳයි නේද?.

කන්න-බොන්න නැතිව දරුවන්ව ගඟට විසි කරන රටේ, වාහනවල යන අයගෙ දරුවන්ව තවත් ආරක්ෂා කරන හැටි කියන ලිපි ලියන එකද කරන්නෙ ඕනෙ කියල හිතුනත්, කාට හෝ ප්‍රයෝජනවත් වෙයි කියලා හිතුන නිසයි මේ ලිපිය ලිව්වෙ.

පින්තූර ගත්තෙ මෙතනින්.

http://www.healthychildren.org/English/safety-prevention/on-the-go/pages/Car-Safety-Seats-Information-for-Families-2010.aspx

සීට් බෙල්ට් එපාද

ලංකාවෙ තමන්ටම කියලා වාහනයක් තියෙන්නෙ කීයෙන් කී දෙනාටද? මෝටර් සයිකලයක්වත් නැති පවුල් කොච්චර ඉන්නවද? එහෙව් එකේ සීට් බෙල්ට් ගැන මොකට කථා කරනවද කියලා හිතෙයි.

රටේ වැඩි පිරිසක් පොදු ප්‍රවාහන පහසුකම් යොදාගත්තත් පුද්ගලික වාහන වලින් යන අයත් තරමක් ඉන්නවනෙ. පුද්ගලික වාහනවල ගමන් කරන අය වැඩි ප්‍රමාණයක් වාහනයේ ආරක්ෂක පටි, තේරෙන විදියට කියනවා නම් සීට් බෙල්ට් (Seat Belt) තිබ්බත් ඒවා පාවිච්චි කරන්නෙ නෑ.

වාහනවල (මේ කිව්වේ රෝද 4 හෝ ඊට වැඩි වාහන ගැනයි) යන අයට ආරක්ෂක පටි පළඳින නීතියක් ගේන එක ආණ්ඩුවෙන් ගැන ගිය අවුරුද්දෙ කථාවුනා. ඒක ක්‍රියාත්මක වුනෙ නෑ මම දන්න විදියටනම්. ඒත් ඉතින් වාහනවල යන අයට ආරක්ෂක පටි පැළඳගෙන යන්න තහනමක් නෑනෙ.

සමහරු සීට් බෙල්ට් දාන්නෙ නැත්තෙ තමන් සුරක්ෂිතව රිය පදවන නිසා අනතුරක් සිදුනොවන බව ඇති විශ්වාසයටයි. ඔබ සුරක්ෂිතව රිය පැදෙව්වත්, වෙනත් අයෙක් ඔබේ වාහනයේ තම රථය හැප්පුවොත් මොකද වෙන්නෙ?

තවත් සමහරු හිතන්නෙ සීට් බෙල්ට් දදා ඉන්න ගියාම පරක්කු වෙනවා කියලයි. සීට් බෙල්ට් එක දාන්න තත්පර 30ක් යයි උපරිම. (හුඟක් වෙලාවට තත්පර 10 යි.) ඒ තත්පර 30 ද වටින්නෙ, එහෙම නැත්නම් අනතුරක් වුනොත් වෙන්න පුළුවන් හානිය වලක්වාගැනීමද?

“සීට් බෙල්ට් ඕනවෙන්නෙ පැයට කි. මී. 100 ක විතර වේගෙන් යනකොට විතරයි”. මේ සමහරු හිතන් ඉන්න හැටි. පැයට කි.මී. 50 ක වේගයෙන් ගොස් ගසක හෝ ලයිට් කණුවක හැපෙන වාහනයක සිටින (ආරක්ෂිත පටි නොපැළඳි) අයෙක් තමන්ගෙ සිරුරේ බර මෙන් 30 ගුණයක බලයකින් ඉදිරියට විසිවන බව ඔබ දන්නවාද? ආරක්ෂිත පටියක් පැළඳීමෙන් මෙම බලය 5 ගුණයකින්වත් අඩුකරගත හැකියි.

රිය අනතුරකදී ඇතිවන බලයන් පිළිබඳව භෞතික විද්‍යාත්මක විස්තර පහත සබැඳියෙන් බලාගත හැකියි.

http://hyperphysics.phy-astr.gsu.edu/Hbase/carcr2.html#cc1

ඔය ෆිසික්ස් (Physics) ගණන් හිලව් තේරෙන්නෙ නැත්නම් මේ වීඩියෝ එක බලන්නකෝ.

වාහනයක් ගන්න ගියාම සමහරු මුලින්ම බලන්නෙ ඒකෙ තියන ආරක්ෂිත ක්‍රම-විධි (Safety features). Airbags, ABS, ESC, Dynamic Steering, TPMS මෙකී නොකී හැමදේම තියනවද කියලා බලනවා. Full Option වාහනම හොයන්නෙ ඒකනෙ. ඒත් ලාභම වාහනේකත් තියන, වැදගත්ම ආරක්ෂක උපකරණය වන සීට් බෙල්ට් එක පාවිච්චි කරන්න හිතන්නෙවත් නෑ. Airbag තියනවා නම් ඔක්කොම හරි කියලයි සමහරු හිතන්නෙ. ඒත් airbag වල ප්‍රයෝජනේ තියෙන්නෙ සීට් බෙල්ට් එක්ක ඒක පාවිච්චි කරනකොට කියන කාරණේ සමහරු දන්නෙ නෑ. (Airbags වලට කියන්නෙ SRS- Supplemental Restraint Systems කියලනෙ. මේ Supplemental කියන්නෙ පරිපූරක-අමතර උපකරණයක් බවත්, ප්‍රධාන උපකරණය සීට් බෙල්ට් බවත් නොදන්න අය බොහොමයි.)

ලංකාවෙ අවුරුද්දකට මාරාන්තික රිය අනතුරු 2000 කට වැඩි ප්‍රමාණයකින් පුද්ගලයන් 2300 කට ආසන්න ගණනක් මියයනවා. ඒ කියන්නෙ එක දවසකට 6 දෙනෙකුටත් වැඩියි. තුවාල ලබන ප්‍රමාණය 20,000 කටත් වැඩියි. [1] ඒ සියළුදෙනාම පුද්ගලික රථවල යන අය නොවුනත්, කීපදෙනෙක් හෝ පුද්ගලික රථවාහන අනතුරු වලින් ආපදාවලට ලක් වෙනවා. ආරක්ෂක පටි පැළඳීම මඟින් විපතට පත්වන ප්‍රමාණය තරමක් හෝ අඩු කරගත හැකියි.

රිය අනතුරුවලින් තුවාල ලබන්නන් ප්‍රතිකාර ලබන්නේ රජයේ රෝහල් වලින් නම්, ඔවුන්ගේ සෞඛ්‍යාරක්ෂාවට යන වියදම දරන්නේ බදු ගෙවන මහජනතාවයි. එයට පාපැදියක්වත් හිමි නැති, බස් සහ දුම්රියවල පමණක් ගමන් කරන දුප්පතාද දායක වෙනවා. හිතන්න, ඔබේ නොසැලකිලිමත්කම නිසා ආරක්ෂක පටි නොපැළඳීමෙන් අනතුරකට ලක් වී රෝහල්ගත වුවහොත් ඔබ රටේ ජනතාවට බරක් වෙනවා නේද? (මැති-ඇමතිවරු කරන නාස්තිය මීට වැඩියි කීම නිදහසට කාරණයක්ද?)

ලෝකෙ රටවල් ගණනාවක වාහනවල යද්දි ආරක්ෂක පටි පැළඳීම අනිවාර්යයි. හයිවේ (Highway) නැති අපේ රටේ මොන සීට් බෙල්ට්ද කියලා හිතන අය හිටියත් තමන්ගෙ ආරක්ෂාව ගැන හිතන අය ආරක්ෂක පටි දාගෙන යනවා නීති තිබ්බත් නැතත්.

[1]. http://www.iatss.or.jp/pdf/research/30/30-1-12.pdf

පින්තූරෙ ගත්තෙ මෙතනින්.

http://en.wikipedia.org/wiki/File:Seatbelt.svg