Z ස්කෝර් ගැන කෙටියෙන්

මම සංඛ්‍යාන විශේෂඥයෙක් නම් නෙවෙයි. මට වැටහෙන විදියට z-ස්කෝර්  ගැන කෙටි හැඳින්වීමක් මේ. අඩුපාඩු තියනවානම් පෙන්වලා දෙන්න.

z-ස්කෝර් වලට කලින් මොකද වුනේ?

2000 වසරේදි උසස්පෙළ ලකුණු වලට z-ස්කෝර් හඳුන්වලා දෙන්න ඉස්සර තිබුනෙ ශිෂ්‍යයා මුහුණදුන් විෂයයන් හතරේම මුළු ලකුණු එකතු කර, එකතුව අනුව ජාතික සහ දිස්ත්‍රික් පදනමින් අනුතැන (rank) සකස් කිරීමයි. විශ්ව විද්‍යාල ප්‍රවේශයේදී බොහෝ පාඨමාලා සඳහා 40% ක් ජාතික පදනමිනුත්, 60% දිස්ත්‍රික් පදනමිනුත් බඳවා ගන්නවා. මේ අනුතැන පදනම් කරගෙන තමා ඒ ඒ පාඨමාලා සඳහා සිසුන් තෝරාගත්තේ.

ඇයි z-ස්කෝර් පාවිච්චි කරන්න ගත්තේ?

මූලික වශයෙන්ම 2000 වසරේදී පැරණි නිර්දේශය යටතේ විෂයයන් 4 කට පෙනී සිටි සහ නව නිර්දේශය යටතේ විෂයයන් 3 කට පෙනී සිටි සිසුන් විශ්ව විද්‍යාල වලට තෝරා ගැනීමේදී මේ දෙපිරිස සාමාන්‍යකරණයකට ලක් කිරීමටයි. එනම්, දෙපිරිසම එකම විභාගයකට මුහුණ දුන්නා සේ සලකා අනුතැන් ගණනය කිරීමටයි.

මෙය හුදෙක් මධ්‍යන්‍ය (average) ලකුණු වලින් පමණක් කළොත් යම් පිරිසකට අසාධාරණයක් වෙනවා. උදාහරණයක් ලෙස ගණිත අංශයෙන් උසස් පෙළට පැරණි නිර්දේශයෙන් පෙනීසිටි සිසුවෙක් විෂයයන් 4 ට ලකුණු 280 ක් ලබා ගත්තා යැයි සිතමු. නව නිර්දේශය යටතේ ගණිත අංශයෙන් පෙනී සිටි සිසුවෙක් විෂයයන් 3 ට මුළු ලකුණු 210 ක් ලබා ගත්තා යැයිද සිතමු. මධ්‍යන්‍ය අනුව මේ සිසුන් දෙදෙනාගේම අනුතැන සමාන විය යුතුයි. එහෙත් මේ දෙදෙනා පෙනී සිටි ප්‍රශ්න පත්‍ර එක සමාන නෑ. උදාහරණයක් ලෙස භෞතික විද්‍යාව නව නිර්දේශ ප්‍රශ්න පත්‍රය සාපේක්ෂව පහසුයැයි සිතමු. එවිට නව නිර්දේශ සිසුන් පොදුවේ භෞතික විද්‍යාව ප්‍රශ්න පත්‍රයට වැඩි ලකුණු ලබා තිබෙනවා. එවිට ඉහත පැරණි නිර්දේශ සිසුවා අපහසු ප්‍රශ්න පත්‍රයකට මුහුණදී වැඩි ලකුණු ප්‍රමාණයක් ලබා ගත්තද, ඔහුගේ අනුතැන පහසු ප්‍රශ්න පත්‍රයකට මුහුණදුන් සිසුවාගේ අනුතැනට සමානයි. පොදුවේ ගත්තොත්, පහසු ප්‍රශ්න පත්‍රයකට මුහුණ දුන් නව නිර්දේශ සිසුන් ඉහල අනුතැන් හිමිකර ගන්නවා ඇති. මධ්‍යන්‍යය ක්‍රමයෙන් යම් සිසුන් කොට්ඨාශයකට අසාධාරණයක් වෙන බව පැහැදිලි ඇති.

කොහොමද z-ස්කෝර් හොයන්නේ?

යම් සිසුවෙක්ගේ එක් විෂයක z-ස්කෝර් එක ගණනය කරන්නේ ඒ සිසුවා ලබාගත් ලකුණු ප්‍රමාණය සියළුම සිසුන් එම විෂයට ලබාගත් සාමාන්‍ය ලකුණු ප්‍රමාණයට සාපේක්ෂවයි. z-ස්කෝර් අගය සාමාන්‍යයෙන් -4 සිට +4 දක්වා අගයක්. z-ස්කෝර් අගය 0 නම්, එම සිසුවාගේ එම විෂයේ ලකුණු ප්‍රමාණය විෂයේ මධ්‍යන්‍ය ලකුණු ගණනට සමානයි. z-ස්කෝර් අගය +1 නම් ඔහුගේ ලකුණු ප්‍රමාණය 84% සිසුන්ගේ ලකුණු වලට වඩා වැඩියි. එම අගය +2 නම්, ඔහුට වඩා අඩුවෙන් ලකුණු ගත් සිසුන් ප්‍රමාණය 97% ක්. z-ස්කෝර් අගය -1 නම්, ඔහුට වඩා අඩුවෙන් ලකුණු ගත් සිසුන් ප්‍රමාණය 16% ක් පමණයි. වැඩි z-ස්කෝර් අගයක් යනු වැඩි අනුතැනක් බව පැහැදිලි ඇති. එක් එක් විෂයට ගණනය කරන z-ස්කෝර් අගයන් මඟින් මධ්‍යන්‍ය z-ස්කෝර් අගයක් ගණනය කරනවා. ප්‍රතිඵල සටහනේ පෙන්නන්නේ මේ z-ස්කෝර් අගයයි.

z-ස්කෝර් අගය අනුව තේරීම සාධාරණද?

මධ්‍යන්‍ය ක්‍රමයේදී දුෂ්කර ලෙස නම් කළ දිස්ත්‍රික්කවල සිසුන්ට විශ්ව විද්‍යාල ප්‍රවේශයේදී වැඩි වාසියක් සිදු වුනා. z-ස්කෝර් ක්‍රමයෙන් එම වෙනස අඩුවී තිබෙනවා. කෙසේ වෙතත් 2001 සහ 2002 වසර වලදී විශ්ව විද්‍යාල ප්‍රවේශයට z-ස්කෝර් ක්‍රමය යොදාගැනීම නිසා අසාධාරණයට ලක්වූ ඇතැම් පැරණි නිර්දේශ සිසුන් අධිකරණයේ පිහිට පතා, විශ්ව විද්‍යාල වලට ඇතුල් වුනා.

z-ස්කෝර් හොයන එක අමාරුද?

සංඛ්‍යාන මෘදුකාංගයක් මඟින් z-ස්කෝර් අගයන් හොයන එක එච්චර අමාරු වැඩක් නෙවෙයි. එහෙත් ජාතික සහ දිස්ත්‍රික් අනුතැන සොයද්දී නම් එක් පාඨමාලාවකට අදාල විෂය සංයෝජන ගැන සැලකිලිමත් විය යුතුයි.

මොකක්ද වුන ප්‍රශ්නය?

විභාග දෙපාර්තමේන්තුවෙන් කොතැන අනාගත්තද කියලානම් මම දන්නෙ නෑ. ඒත් විෂය නිර්දේශ දෙකකට z -ස්කෝර් ගණනය අනාගන්න තරම් සංකීර්ණ වැඩක්වත්, මීට කලින් කරල නැති වැඩක්වත් නෙවෙයි.

අනාගතේදි මොනවද වෙන්න ඕනෙ?

කෙටිකාලීනව නම් නිවැරදි z-ස්කෝර් අගයන් නිකුත් කිරීමයි. (දැනටමත් ඒක කරලා, ඒත් නිවැරදිද කියන්න නම් දන්නෙ නෑ.)

මේ ක්‍රමයේ තියෙන ලොකුම අඩුපාඩුව තමා විනිවිද නොපෙනීම. z-ස්කෝර් ක්‍රමය පටන් ගත් දිනයේ පටන් ජාතික මට්ටමින් සහ දිස්ත්‍රික් මට්ටමින් එක් එක් විෂය සඳහා මධ්‍යන්‍ය සහ සම්මත අපගමන (standard deviation) අගයන් නිකුත් කර නෑ. z-ස්කෝර් අගයන් ගණනය වඩාත් විනිවිද පෙනිය යුතුයි. මධ්‍යන්‍ය අගයන් සහ z-ස්කෝර් සූත්‍ර ප්‍රසිද්ධ කිරීම විනිවිද බවට අත්‍යාවශ්‍යයි.

රටේ සියළුම පාසල් එකම මට්ටමකට ගෙන ඒමට ගෙන ඒමට නොහැකි නිසයි දිස්ත්‍රික් කෝටා ක්‍රමය හඳුන්වා දී ඇත්තේ. එහෙත් එකම දිස්ත්‍රික්කයේ පාසල් වල වෙනස්කම් මේ ක්‍රමයෙන් සැලකිල්ලට බඳුන් වෙන්නේ නෑ. ඒ වෙනුවට වඩාත් නිවැරදි ක්‍රමයක් වන්නේ එක් එක් පාසැලට ශ්‍රේණි ක්‍රමයක් හඳුන්වාදී, ඒ අනුව කෝටා ක්‍රමය ක්‍රියාත්මක කිරීමයි. එවිට එකම දිස්ත්‍රික්කයේ ඇති සුපිරි පාසල් සහ අඩු පහසුකම් ඇති පාසැල් වලට එකම විදියකට සැලකීම නැති වේවි. එමෙන්ම සුපිරි පාසැල් වලට ඇති අධික ඉල්ලුම අඩුවීමටද එය උදව් වේවි.

සතුටු වීම

ලංකාවෙ විශ්වවිද්‍යාල අධ්‍යාපනයත් නොමිලෙනෙ. නිකං දෙන දේවල වටිනාකමක් නෑ කියලා කියන නිසාද කොහෙද විශ්වවිද්‍යාල සිසුන්ගෙන් හැම අවුරුද්දෙම ලියාපදිංචි ගාස්තු විදියට බොහොම පොඩි ගාස්තුවක් අය කරගන්නවා.

අපි විශ්වවිද්‍යාලයේ ගිය මුල් අවුරුද්දෙ මේ ගාස්තුව රුපියල් 50 යි. ඒත් ඊලඟ අවුරුද්දෙ ලියාපදිංචි ගාස්තුව රුපියල් 200 කළා. 300% කින් ගාස්තු වැඩි කළාම ඉතින් ඇඟට දැනෙනවනේ. ඉතින් බොහෝ දෙනා මේ ගාස්තු වැඩි කිරීමට විරුද්ධව තැන තැන කථාබහ කළා.

“නිදහස් අධ්‍යාපනය කප්පාදු කරන, අධ්‍යාපනය විකුණන ආණ්ඩුවේ ක්‍රියා පිළිවෙත හෙළා දකිමු” කියලවත්, එහෙම නැත්නම් “ලියාපදිංචි ගාස්තු අහෝසි කරවු” කියලවත් පොස්ටර් එල්ලගෙන උද්ඝෝෂණ කරන්නෙ නැතුව අපි සාකච්ඡාමය ක්‍රියාමාර්ගයකට අවතීර්ණ වුනා.

අපේ පීඨ ශිෂ්‍ය සංගමයෙ ප්‍රමුඛත්වයෙන් මහා ශිෂ්‍ය සංගමය විශ්වවිද්‍යාල බලධාරීන් එක්ක සාකච්ඡා කිරීමේ ප්‍රතිඵලයක් විදියට ලියාපදිංචි ගාස්තුව රුපියල් 100 දක්වා අඩු කළා. මේ තීරණය ශිෂ්‍ය සංගම් නිලධාරීන් හරහා සිසුන්ට දැනුම් දුන්නහම හැම දෙනාම බොහොම සතුටු වුනා “රුපියල් 100 ක් ම අඩු කරගත්තනෙ” කියලා. “කොහොමද අපේ වැඩ? අපි කට ඇරියොත් ඉතින් නෝ හෙල්ලුම්! පොල් මැල්ලුම්!” කියලා කියපු අයත් ඉන්න ඇති.

රුපියල් 100 කින් ගාස්තු අඩු කරගත්තා කියලා සතුටු වුන බොහොමයක් අයට තේරුනේ නෑ රුපියල් 50 කින් ගාස්තු වැඩි වුන බව! ඇත්තටම දුක් වෙන්න ඕනෙ සිද්ධියක්නෙ වුනෙ..

ඊයෙ ඕස්ට්‍රේලියාව පරාද කරලා ක්‍රිකට් තරඟය දිනුවහමත් ගොඩක් දෙනා “මරු මැච් එක! ඊලඟ මැච් එකත් මේ වගේම තිබ්බොත් මරු!” කියලා සතුටු වුනා. ඒත් ඒ සතුටු වීම ලියාපදිංචි ගාස්තු අඩු කිරීමෙන් සතුටුවීමට සමානයි කියලා මට හිතුනා.  ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවේ තියන වින්දනය උපරිම වුන තරඟයක්  ජයග්‍රහණයෙන් සතුටු විය යුතුයි.

නමුත් අපේ මුල්පෙළ පිතිකරුවෝ ටිකක් පරීක්ෂාකාරී වුනානම් ජයග්‍රහණය ඊටත් වඩා ඉහළින් සමරන්න තිබුනා. හරියට ගාස්තු වැඩි කරන්නෙම නැතිව තිබුනා නම් වගේ! ඒ වගේ ජයකදි, ඊයේ ජයග්‍රහණය වගේ විශේෂයෙන් සමරන්න දෙයක් නොතිබෙන්න පුළුවන්. ලංකාවේ ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ පරිණතබව වගේම ලෝක කුසලාන තරඟ මාලාවට සූදානම පෙනෙන්නේ වගකීමෙන් තරඟ කළොත් විතරයි.

විභාගය නිමාවී කැසිකිලි ගිය සඳ

මේ දවස්වල සිංහල බ්ලොග් අවකාශය මුත්‍රා කතන්දරවලින් පිරී ඉතිරී යනවා. කතන්දරකාරයා පටන්ගත්ත චූ කතන්දර දැන් වසංගතයක් වගේ බෝවෙලා, හැමෝම තමතමන්ගේ චූ කතන්දර ලියනවා. මගෙ චූ කතන්දර ලියන්න ගියොත් අපි ආව-ගිය තැන් වලින් ගහලා පන්නයි. ඒවා ඒ තරමටම අභ්‍යාසයි. චිකේයියා…ඒත් අඩු තරමේ එක චූ කතාවක්වත් නොකියා ඉන්න හිතෙන්නෙත් නෑ.

විශ්වවිද්‍යාල ජීවිතේ පළවෙනි සමාසිකය අවසානයේ විභාගෙ, සිංහලෙන්ම කිව්වොත් ෆස්ට් සෙමෙස්ටර් එන්ඩ් එක්සෑම් එකත් ආවා. හරියට ලෙක්චර්ස් යන්නෙත් නැතුව, පාඩම් කරන්න කියලා ගන්න ඕනෙ පොත් මොනවද කියලා දන්නෙත් නැතුව, පරණ ප්‍රශ්නපත්තර කියලා දෙයකුත් (හොයාගන්නවත්) නැතුව විභාග කරන්න ගියා කියමුකො! උසස්පෙළ සුපර් විදියට පාස් උනත් (අනේ පොර වෙන්න කිව්ව නෙවෙයි ඕං), කැම්පස් ඇවිත් කෙලපු පිස්සුවල හැටියට (සහ කැම්පස් දෙකකටම ගිය හැටියට) ඒ විභාග ටිකට කෙල වුනා කියලා ලියනකොටම තේරුනා.

අනේ ආසාවෙන් ඉගෙනගන්න හිටිය විෂයකට දුන්නනෙ මරු ප්‍රශ්න පත්තරයක්. පන්තියෙ උගන්නපු දේවල්වලින් ප්‍රායෝගික විදියට තමා අහල තිබ්බෙ ප්‍රශ්න..ඒත් පන්තියෙදි අපිට ඉගෙනගන්න ලැබුනයැ.. හිටියනෙ ගැටා හෙවත් ගැටළුවා.. “සර් අයි හෑව් අ ක්වෙස්චන්” කියලා මූ අහන දේට අඹරලා උත්තර දිදී සර්ලා ඉගැන්නුවා මිස තේරෙන විදියකට උගන්නන්න ලැබුනේ නෑනෙ. ඉතින් ඒ පේපර් එකට කෙල උනා කියලා ලියනකොටම තේරුනා. (ගැටෝ, තෝ අහුවෙයංකො..)

කැම්පස් එකේ පළවෙනි දවසෙ ඉඳලම මගේ මිත්තරයා තමා කොටා. (මූ අපේ ඉස්කෝලෙවත් නෙවෙයි..එදාමයි දැක්කෙ. කරුමෙට මටම සෙට් උනා.) කොටාගැන කලින් කතාවකත් කියලා තියෙනවනෙ. ඉතින් කොටයි, මායි පේපර් එක ලියලා (ලියන්න උත්සාහ කරලා) පැය ගානක් තිස්සෙ තියන චූ බර නිදහස් කරගන්න ගියා කැසිකිලියකට. විභාග ශාලාව ගාව තියන කැසිලිකියකට චූ කරන්න යන්න හිටියනම් තාම පෝලිමේ ඉන්නවා. ඒ නිසා කැන්ටිමක් ගාව තියන (ඒ කාලෙත් හද්ද) පරණ කැසිකිලියකට තමා ගියෙ.

ඉතින් කොටයි, මායි පේපර් එකට ලියපු හැයි කථා කරකර චූ කරනවා. නොදන්න දේවල් වලට බොරු ලියපු ඒවයි, ගණන් වැරදියට හදපු ඒවයි කියෝ කියෝ නිදහසේ චූ බර නිදහස් කරගන්නවා. චූ කරලා ඉවරවෙලා (කලිසමේ zසිප් එකත් දාගෙන) යන්න හදනකොට අපිට පිටිපස්සෙ චූ කර කර හිටපු කවුද අහනවා “කොහොමද පේපර් එක. පන්තියෙ උගන්නපු දේවල්ම නේද?” කියලා.

අපිත් බැලුවාම කවුද මේ කියලා, හුටා! මේ ඒ විෂය උගන්නපු සර්ල දෙන්නගෙන් එක්කෙනෙක්!! අපි දෙන්නගෙ කථාව එහෙමපිටින්ම අහගෙන ඉඳලා පොර! දැන් මොනවා කියන්නද..බොරු කියන්නයැ. ඇත්තම කිව්වා “සමහර දේවල් දන්නෙ නෑ සර්, බොරුත් ලියලා ඇති” කියලා. ඊට පස්සෙ ඉක්මනින්ම එතැනින් මාරු වුනා.

කොහොමහරි ප්‍රතිඵල එනකොට ඒ විෂයට කොටාට B එකක්ද කොහෙද. මට ලොකුවැයින් C එකක්! මදෑ කොළා!! විභාගෙට ලියපු හැටියට තමා ප්‍රතිඵල. බැච් එකේ 500 කගෙන් විතර එකම එක A+ එකක් තිබ්බා. වැඩේ කියන්නෙ ඒ A+ එක තිබ්බ එකා තමා ඒ සෙමෙස්ටර් එකේ බැච් ටොප්.

හොඳම වැඩේ කියන්නෙ පළවෙනි අවුරුද්ද අන්තිමේ කැමති ක්ෂේත්‍රය තොරගනිද්දි, ඒ කියන්නෙ ෆීල්ඩ් සිලෙක්ෂන් වලදි වෙන වෙන විෂයන්ට A තිබ්බත්, කොටයි, මායි දෙන්නම පළවෙනි කැමැත්ත විදියට දැම්මෙ අර විෂයට අදාල ක්ෂේත්‍රයමයි. කරන්න උනෙත් ඒකම තමා! පස්සෙ කාලෙක කොටා ඒ විෂයම කැම්පස් එකේ ඉගැන්නුවත් එක්ක.

ප.ලි.

ගැටත් පඬියා වගේ ප්‍රශ්න ඇහුවට පොරටත් ඒ විෂයට තිබ්බෙ B එකක් වගේ මට මතක. පොර ඉගෙනගත්තෙත් ඒ විෂයට අදාළ ක්ෂේත්‍රයෙන්. ඒ කිව්වෙ මායි, කොටයි, ආතර් සී ක්ලාක්ගෙ මළගෙදර යන්න හිතන් හිටි සුදයි එක්කම තමා. ගැටා නම් ඒ විෂයෙන්ම පශ්චාත් (හෙවත් පස් තාච්චි) උපාධියකට ඉගෙනගන්නවා මේ දවස්වල.

වලපයයි ගොඩපයයි අතේ උපාධියයි

වයස අවුරුදු 30 වෙනකොට ‘අපිට මේ අලුත් දේවල් ඉගෙනගන්න තේරෙන්නෙ නෑනෙ. දැන් මොලේ කුරුවල් වෙලා’ කියලා හිතන අයත් ඉන්නවා. වයස අවුරුදු 50 පිරෙනකොටම සමහර වැඩිහිටියො ‘අපි දැන් නාකියි’ කියලා පැත්ත ගහලා ඉන්නවා. කොණ්ඩෙ ඉදිලා තට්ටෙ පෑදෙනකොට තවත් සමහරු අපි මේ ලෝකෙ සියල්ල දත් අයයි කියලා විවේක සුවයෙන් ඉන්නවා. වයස අවුරුදු 80 විතර (ඉන්න වාසනාව තියන) අය පිනක් දහමක් කරගෙන ඉන්නවා.

ඒත් ඔය අතරෙ තමන්ට තරුණ කාලෙදි කරන්න බැරි වුන දේවල් වයසට ගියත් කරන අයත් නැතුව නෙවෙයි. ඒ වගේ දෙන්නෙක් ගැන පසුගිය දවසකදි වාර්තා වුනා. එක්කෙනෙක් වයස 94 ක ආච්චි කෙනෙක්. එයා Mills College විශ්ව විද්‍යාලයෙන් කලා ඉතිහාසය පිළිබඳ උපාධිය ලබා ගත්තා. හේසල් සෝරස් (Hazel Soares) ලෝකයේ දෙවැනියට වයස්ගතම උපාධිධාරිණිය ලෙසයි සැලකෙන්නේ.

අනිත් කෙනා ගිනස් වාර්තා පොතට අනුව ලෝකෙ වයස්ගතම උපාධිධාරියා. ඇයත් කාන්තාවක්. වයස 95 දී උපාධියක් ලබාගනිමින් ගිනස් වාර්තා පොතට එක්වුනු නෝලා ඕක්ස් (Nola Ochs) පසු ගිය සතියේදී ඇගේ පශ්චාත් උපාධිය සම්පූර්ණ කරනා විට ඇගේ වයස අවුරුදු 98 ක්. ඒත් දැනට ලොව වයස්ගතම උපාධිධරයා ලෙස ගිනස් පොතේ වාර්තා වන්නේ වයස අවුරුදු 97 දී පශ්චාත් උපාධිය ලබාගත් තායිවාන් ජාතික චාඕ මු-හේ (Chao Mu-He). 2007 වසරේදී වයස්ගතම උපාධිධාරිණිය වෙමින් නෝලා තැබූ වාර්තාව 2009 දී බිඳහෙලූ චාඕ වෙතින් එය නැවත ලබාගන්නට ඇය සමත් වුනා.

මේ කට්ටියටම දූ-දරුවෝ, මුණුපුරු-මිණිපිරියෝ විතරක් නෙවෙයි මී මුණුපුරු-මිණිපිරියෝත් ඉන්නවා. තමන්ගෙ තරුණ කාලෙදි විවිධ හේතු නිසා විශ්ව විද්‍යාල අධ්‍යාපනය ලබන්නෙ බැරි වුනත්, වයසට ගිහින් හරි උපාධියක් ගන්න ලැබීම ගැන ඒ අය සතුටු වෙනවා ඇති. උපාධියක් අරන් නිකං ඉන්න මේ ආච්චිලගෙ බලාපොරොත්තුවක් නෑ. ඉන්න ටික කාලෙදි හරි ඉගෙනගත්ත දෙයින් රැකියාවක් කරන්න තමා ඒ අයගෙ අදහස.

වයස්ගත අය උපාධි ගැනීම ලංකාවෙත් නැතිවම නෙවෙයි. වයස අවුරුදු 80 දී විවෘත විශ්ව විද්‍යාලයෙන් උපාධියක් ගත් අයෙක් පිළිබඳව පුවත්පත්වල වාර්තා වී තිබුනා. (ඔහු මිය ගිය බවද වාර්තා වුනා.)

වයස ඉගෙනගැනීමට බාධාවක් නොවේ යන්න මේ අය පෙන්වා දී තිබෙනවා. උපාධියකට ඉගෙනගැනීම පමණක් නොව (සවි ශක්තිය ඇත්නම්) තමන් කැමති කාර්යයක් කරන්නට වයස බාධාවක් කරගත යුතු නෑ.

මිනිසා මැරෙන මොහොත දක්වාම කුමක් හෝ නොදත් දෙයක් ඉගෙනගන්නා බව අමතක නොකළ යුතුයි. තරුණ වියෙන්ම ඉගෙනගැනීම අතැරදමා සිටින්නන්ට මේ අයගෙන්වත් පාඩම් ඉගෙනගන්නට පුළුවන්නම්?

ලංකාවට පෞද්ගලික විශ්ව විද්‍යාල අවශ්‍ය ඇයි

මැදපිලිවෙත සිංහල බ්ලොගයේ “උසස් අධ්‍යාපනය පෞද්ගලිකකරණය කල යුතුද?” ලිපිය කියවීමෙන් ඒ මාතෘකාව පිළිබඳව මගේ සිතුවිලි ගැන ලියන්න හිතුනා. මුලින්ම කියන්න ඕනෑ මේ ලිපියේ අරමුණ උසස් අධ්‍යාපයන පෞද්ගලීකරණ කළ යුතුයි කියන එක නෙවෙයි, ලංකාවට පෞද්ගලික විශ්වවිද්‍යාල අවශ්‍යයි කියන එක බව.

ලංකාවේ විශ්වවිද්‍යාල පද්ධතිය පාලනය වෙන්නේ 1978 විශ්වවිද්‍යාල පනත මඟින් පිහිටවූ විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රතිපාදන කොමිෂන් සභාවෙන්. (දන්න සිංහලෙන් කියනවා නම් University Grants Commission හෙවත් යූ.ජී.සී එකෙන්.)

එහි වෙබ් අඩවියේ ඇති විස්තර වලට අනුව ලංකාවේ ඇති විශ්වවිද්‍යාල පද්ධතිය පහත පරිදියි.

  1. විශ්වවිද්‍යාල (Universities) – 15
  2. (විශ්වවිද්‍යාලවලට අනුබද්ධිත) මණ්ඩප (Campuses) – 3
  3. විද්‍යාස්ථාන (Institutes)- 17 (උපාධි, පශ්චාත් උපධි/ඩිප්ලෝමා, ඩිප්ලෝමා ප්‍රදානය කරන ආයතන මේ අතර වේ)
  4. වෙනත් (අමාත්‍යංශ යටතේ ඇති) රජයේ විශ්වවිද්‍යාල (Other government universities) – 3
  5. උපාධි ප්‍රදානය කරන (පෞද්ගලික හෝ රජයේ) ආයතන (Other recognized degree institues) – 8

උපාධි ප්‍රදානය කරන (විශ්වවිද්‍යාල ප්‍රතිපාදන කොමිෂන් සභාවෙන් පිළිගත්) ‘පෞද්ගලික’ ආයතන 3 ක් ලංකාවෙ තියනවා. මුදල් ගෙවා ඉගෙනගතහැකි උපාධි පාඨමාලා ගණනාවක්ම රාජ්‍ය අංශයේ ආයතන වලිනුත් පවත්වනවා. (මේ ආයතන පිටරටවල උපාධි ලබාදෙන ආයතන නොවේ. පිටරටවල විශ්වවිද්‍යාලවල උපාධි ලබාදෙනබව කියන උපාධි කඩ වෙනම තියනවා.) එතකොට ලංකාවෙ ‘පෞද්ගලික විශ්වවිද්‍යාල’ කියන නම නොතිබ්බට උපාධි ලබාදෙන ආයතන තියන බව බොහොම පැහැදිලියි. ඒ ආයතනවල ඉගෙනගන්න සිසුන් බොහෝ ගණනක්ද ඉන්නවා. එම ආයතන ‘විශ්වවිද්‍යාල’ ලෙස නම් කිරීමෙන් එම ආයතන වලට නිසි පිළිගැනීමක් ලැබෙනවා.

ලංකාවෙ උසස්පෙළ සමත් වෙලා විශ්වවිද්‍යාලෙට ඇතුලත් වෙන්න 60% ක පමණ සුදුසුකම් ලැබුවත් විශ්වවිද්‍යාලෙට ඇතුලත් වෙන්නෙ එම අයගෙන් 16% ක් පමණ පිරිසක්. ඉතිරි 84% න් සුළු පිරිසක් රජය යටතේ තියන ආයතනවල වෘත්තීය අධ්‍යාපනය වෙතට යොමු වෙනවා. අනිත් අයට වෙන්නෙ රැකියාවක් සොයාගන්න. එහෙම නැත්නම් මුදල් ගෙවා වැඩිදුර ඉගෙනගන්න. අපේ රටේ විෂය මාලාවේ හොඳකම නිසා උසස්පෙළ විතරක් සමත් වෙල කරන්න පුළුවන් රැකියා ඕනතරම් තියනවනෙ..මොකට කියනවද? ඉතින් වැඩි පිරිසකට සිද්ධ වෙන්නෙ මුදල් ගෙවලා අර කෝස්-මේ කෝස් කියල තියන හොර ගුහා වලට සල්ලි පූජ කරල මොනවා හරි සුදුසුකම් ටිකක් අටවගන්න.

හොඳට සල්ලිය-බාගෙ තියන ඇත්තෝ පිටරට විශ්ව විද්‍යාලයකට යනවා උපාධියක් ගන්න. දෙමව්පියෝ ඉඩකඩම් විකුණලා හරි දරුවන්ට උගන්නන්න වියදම් කරනවා. ඒ අපේ රටේ සල්ලි පිටරට යන හැටි.

පෞද්ගලික විශ්ව විද්‍යාල ඇති කිරීමෙන් අපේ රටේ අධ්‍යාපනය සම්බන්ධ ප්‍රශ්න ඔක්කොම විසඳෙන්නෙ නෑ. ඒත් අර විශ්ව විද්‍යාලයට යන්න සුදුසුකම් ලබන, ඒත් රජයේ විශ්ව විද්‍යාලවල සීමිත පහසුකම් තියන නිසා ඒ අවස්ථාව අහිමිවන 84% දෙනාට  වැඩිදුර ඉගෙනගන්න කැමතිනම් අවස්ථාවක් ලැබෙනවා. පිටරටක ඉගෙනගන්නකොට යන නවාතැන් කුලී, ගමන් ගාස්තු  වගේ දේවල් අඩුවෙන් යන නිසා සාධාරණ මුදලක් වැය කරලා ඉගෙන ගන්න ලැබෙනවා. එතකොට දරුවන්ව පිටරට යවන්න වත්කමක් නැති මධ්‍යම පංතියේ දෙමව්පියන්ටත් තමන්ගෙ දරුවන්ට විශ්ව විද්‍යාල අධ්‍යාපනය ලබාදෙන්න පුළුවන් වේවි. ඒත් එක්කම එක එක වර්ගයේ කෝස් වලට සල්ලි පූජ කරන්නෙ නැතිව පිළිගත් උපාධියක් සඳහා ඉගෙන ගන්න රජයේ විශ්ව විද්‍යාලවලට යන්න බැරිවුන සිසුන්ට අවස්ථාව ලැබෙනවා.

හොඳ පහසුකම් තියන විශ්ව විද්‍යාල ඇති වුනොත් වෙනත් රටවලිනුත් සිසුන් ආකර්ෂණය කරගන්න අවස්ථාව තියනවා. එතකොට අපේ රටටත් විදේශ විනිමය උපයන්න පුළුවන් අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයෙන්.

පෞද්ගලික විශ්ව විද්‍යාල ඇති කිරීමෙන් ඇතිවෙන ඊලඟ වාසිය විදියට මම දකින්නෙ රජයේ විශ්ව විද්‍යාලවලට තරඟයක් ඇති වීමයි. එතකොට දැනට නිකං ලැබෙන නිසා කිසි වටිනාකමක් නැතිව ඉගෙනගන්න උපාධිය උනන්දුවෙන් ඉගෙනගෙන, හැකි ඉක්මනින් ඉවර කරන්න රජයේ විශ්ව විද්‍යාලවල සිසුන් උනන්දු වේවි. දේශපාලන පක්ෂ වලට කඩේ යන්නෙ නැතිව, විෂයමාලා අලුත් කිරීම, ඉගෙනගැනීමට පහසුකම් ඉල්ලීම වගේ වගේ ශිෂ්‍ය අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් පෙනී සිටින්නට ඔවුන් පෙළඹේවි.

හැබැයි පෞද්ගලික විශ්ව විද්‍යාල පිහිටුවීමත් සමඟම ඒවායෙන් රජයට ලැබෙන බදු මුදල් රජයේ විශ්ව විද්‍යාලවලටම ආයෝජනය කිරීම වගේ වැඩ පිළිවෙලකටත් යන්න වෙනවා. මොකද එහෙම නැත්නම් රජයේ විශ්ව විද්‍යාල වලට භෞතික සහ මානව කියන සම්පත් දෙවර්ගයෙන්ම පසු බහින්න ඉඩ තියන නිසා.

රටේ පුහුණු ශ්‍රම බලකාය වැඩි වෙනකොට පුහුණු ශ්‍රමය අවශ්‍ය කර්මාන්ත අරගෙන ආයෝජකයො රටට එන්න ගනීවි. සිංගප්පූරුව, තායිවානය හොඳම උදාහරණ.

දැනට අපේ රටේ විශ්ව විද්‍යාල පද්ධතියෙන් බිහි කරන්නෙ රටේ අවශ්‍යතාවයට ගැලපෙන උපාධිධාරීන් අනුපාතයක් නෙවේ. ඒ කියන්නෙ කලා උපාධි ලබන්නන් ප්‍රමාණය වැඩියි තාක්ෂණ, වාණිජ උපාධිලාභීන්ට වඩා. ඒ නිසයි රැකියා විරහිත උපාධිධාරියො මහ ගොඩක් ඉන්නෙත්, ෂයිලොක් මස් රාත්තල ඉල්ලුවා වගේ ඔවුන් රජයේ රැකියාවක් ඉල්ලන්නෙත්. (ඔවුන්ට රජයේ රැකියා නොදියයුතුයි කියලා කිව්ව නෙවෙයි ඔන්න.) පෞද්ගලික විශ්ව විද්‍යාල පිහිටුවීමෙන් රටේ රැකියා වෙළඳපොළේ ඉල්ලුමට සරිලන විදියට උපාධිධාරීන් සැපයීමක් ඇති වේවි.

දැනට රජයේ විශ්ව විද්‍යාල මුහුණපාන බරපතල ප්‍රශ්නයක් තමා වැඩි වැඩියෙන් සිසුන් බඳවාගන්න සිදුවීම. රජයේ බල කිරීමට සිසුන් බඳවා ගත්තත්, සිසුන්ට අධ්‍යාපනය සැපයීමේදී විවිධ ප්‍රශ්න මතු වෙනවා. ඊට හේතුව සිසුන් වැඩිවීමට සාපේක්ෂව සම්පත් වැඩි නොවීමයි. උදාහරණයක් විදියට වසර 2000 දි 14.5 ක් ව තිබූ ගුරු-සිසු අනුපාතය 2008 වෙනකොට 15.9 දක්වා වැඩි වෙලා. පෞද්ගලික විශ්ව විද්‍යාල පිහිටුවීමෙන් රජයට අමතර ආදායමක් ලැබෙන නිසා විශ්ව විද්‍යාලවලට අවශ්‍ය සම්පත් වැඩි කිරීමට පියවර ගන්න පුළුවන්. (පෞද්ගලික විශ්ව විද්‍යාලවලින් රජයට ලැබෙන ආදායම නැවත රජයේ විශ්ව විද්‍යාල වලටම ලැබෙන විදියේ වැඩපිළියෙලක් අවශ්‍යමයි.) ඒ අතරම විශ්ව විද්‍යාලවලට ප්‍රමාණාත්මකව (quantitative) නොව ගුණාත්මකව (qualitative) දියුණු වෙන්න ඉඩ ලැබෙනවා.

රටක විශ්ව විද්‍යාල වැඩි වීමෙන් ඒවා අතර ඇතිවන තරඟයේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස රටට අවශ්‍ය පර්යේෂණ වැඩි-වැඩියෙන් සිදු වේවි. (මේක එක දවසෙන් සිදු වෙන දෙයක් නෙවේ. දිගු කාලීනව බලාපොරොත්තු වෙන දෙයක්.) රටට උචිත පර්යේෂණ වලින් අලුත් කර්මාන්ත පටන්ගෙන ආර්ථික දියුණුවට උදව් දේවි.

හුඟක් අය අහන ප්‍රශ්නයක් තමා, උදාහරණයක් විදියට රජයේ විශ්ව විද්‍යාලයක ජීව විද්‍යා පාඨමාලාවටවත් ඇතුලත් වෙන්නවත් සුදුසුකම් නොලබපු කෙනෙක් සල්ලි තියන නිසා වෛද්‍ය විද්‍යාව ඉගෙන ඉඩකඩ ලැබෙනවා නේද කියලා. (ඒක දැනටත් වෙනවනෙ ඒ අය පිටරට ගිහින් ඉගෙනගන්න එකෙන්.) ඒකට කියන්න තියෙන්නෙ ඒ පුද්ගලයාට වෛද්‍ය විද්‍යාව ඉගෙනගන්න පුළුවන් නම් විභාග සමත් වෙලා ඉගෙන ගනීවි කියලයි. සල්ලි ගෙව්ව පලියට විභාග සමත් කළොත් ඒ විශ්ව විද්‍යාලයේ නම කැත වෙනබව දන්න නිසා අදක්ෂයන්ව සමත් නොකරන්න ඒ විශ්ව විද්‍යාලයෙන් වග බලා ගනීවි. එහෙම නොවුනොත් ඔවුන් (උදාහරණයක් ලෙසට වෛද්‍යවරුන් සඳහා ඇති ) පොදු පරීක්ෂණ අසමත් වේවි. එහෙමත් නැත්නම් රැකියාවකට ගියාම වැඩ කරගන්න බැරි නිසා අමාරුවෙ වැටේවි. (එතකොට රැකියා ලෝකය දැනගන්නවා ඒ විශ්ව විද්‍යාලයේ උපාධිධාරීන්ගෙ තරම. එතකොට ඒ විශ්ව විද්‍යාලයට එන සිසුන් ප්‍රමාණය අඩු වේවි.  ඒ නිසා ප්‍රමිතිය ආරක්ෂා කරගන්න ඒ පෞද්ගලික විශ්ව විද්‍යාල පෙළඹේවි, අදක්ෂ සිසුන් සමත් නොකිරීමෙන් . ) ඉන්දියාවෙ විශ්ව විද්‍යාල පද්ධතිය මේකට උදාහරණයක්. ලංකාවෙ විවෘත විශ්ව විද්‍යාලයත් මේ ප්‍රමිතිය රකින නිසා ලේසියෙන් උපාධි ගන්න බෑ.

සිසුනුත් තමන් ආසාව නිසා කරන්න ගත්තට කරන්න බැරි සංකීර්ණ විෂයයන් අතෑරලා ලේසි විෂයකට මාරු වේවි. (මේක ඇමරිකාවෙදි දකින දෙයක්. එන්නෙ ඉංජිනේරුවො වෙන්න. පස්සෙ හෙමින් සැරේ ලේසි major එකකට මාරු වෙනවා.)

ලංකාව ආර්ථිකව ආර්ථිකව සංවර්ධනය වුන කාලෙක රාගම පිහිටවූ පෞද්ගලික වෛද්‍ය විද්‍යාලය කැලණිය විශ්ව විද්‍යාලයට අනුබද්ධ වෛද්‍ය පීඨය බවට හරවමින් රජයට පවරාගත්ත වගේ පෞද්ගලික විශ්ව විද්‍යාල සියල්ලමත් (ඒවායේ හිමිකරුවන්ට නිසි මුදලක් ගෙවා) C.W.W. කන්නංගර මහතාගේ නිදහස් අධ්‍යාපන දර්ශනය ක්‍රියාත්මක කරමින් රජයට පවර ගන්න පුළුවන්.

ලංකාවෙ උසස් අධ්‍යාපනයට පෞද්ගලික විශ්ව විද්‍යාල අවශ්‍ය බව තේරුම් අරගෙන ඒවා පිහිටුවන්න පෞරුෂයක් ඇමති S.B. ට තියේවිද? රජයේ විශ්ව විද්‍යාලත් ආරක්ෂා වී වැඩි දියුණුවන විදිහේ වැඩපිළිවෙලක් සකස් කරන්නට ඔහුට හැකි වේවිද?

පින්තූරෙ ගත්තෙ මෙතනින්